نفقه یعنی تامین هزینه های زندگی زن توسط همسر، هزینه هایی مانند خانه، اثاثیه، غذا، لباس، دارو و درمان هستند که از زمان جاری شدن عقد دائم بر عهده شوهر می باشد. میزان آن با توجه به وضعیت مالی مرد، شرایط خانوادگی زن و عرف هر منطقه محاسبه می گردد. طبق ماده 1106 قانون مدنی در عقد دائم نفقه زن بر عهده شوهر است و بر طبق ماده ۱۱۱۳ همان قانون در ازدواج موقت زن حق آن را ندارد مگر این که در ضمن عقد شرط شده باشد یا طرفین در زمان عقد موقت با یکدیگر توافق کرده باشند که مرد باید آن را پرداخت کند.

باید توجه داشته باشید که شاغل بودن زن و بیکار بودن مرد هم باعث نمیشود که نفقه پرداخت نگردد. مسئولیت مرد برای پرداخت آن ربطی به شرایط حاکم بر زندگی و شغلی زوجین نداشته و مرد قانوناً باید هزینه‌های زندگی را پرداخت نماید. بنابراین اگر زنی در خانواده شاغل باشد می‌تواند درآمد خود را به‌هیچ‌عنوان خرج هزینه‌های زندگی نکند و آن را به هر شکل دیگر که صلاح می‌داند هزینه نماید.

رابطه تمکین و نفقه

تمکین و نفقه به یکدیگر متصل هستند، مطابق با ماده 1108 قانون مدنی هرگاه زن بدون از ادای وظیفه خود بدون وجود مشکل قابل قبول امتناع کند در واقع به وظایف خود در قبال همسر تمکین نکند، مستحق حق خود نخواهد بود.

نفقه در دوران عقد

بعد از عقد نکاح دائم زوجین تاریخ مراسم عروسی را تعیین می کنند. در این صورت رویه قضایی به این صورت خواهد بود که از زمان شروع عقد تا تاریخ عروسی به زوجه ( خانم ) نفقه تعلق نمی گیرد. ولی اگر مرد، زن را بلاتکلیف نگه دارد و اقدامی بابت شروع زندگی مشترک نکند زوجه می تواند مطالبه آن را داشته باشد.

نکته: زندگی مشترک زوجین در اصطلاح حقوقی ظهور در تمکین زن دارد؛ از این رو در دادگاه ها وضیفه اثبات به عهده مرد است که ثابت کند زن تمکین نمی کند و ناشزه می باشد.


چه زمانی مرد باید نفقه پرداخت نماید؟

وظیفه‌ی شوهر به پرداخت نفقه از لحظه‌ی عقد شروع شده و تا بعد از اتمام مدت عده در صورت طلاق ادامه پیدا می‌کند. بنابراین درصورتی‌که مرد همسر خود را طلاق رجعی دهد تا زمان پایان عده باید نفقه‌ی همسر خود را پرداخت نماید. همچنین در صورت فوت شوهر تا زمان پایان عده، نفقه‌ی زن از اموال شوهر یا از اموال کسانی که نفقه بر عهده‌ی آنان است، قابل پرداخت است.

همانطور که گفتیم پرداخت نفقه زن منوط به انجام وظایف زناشویی و تمکین توسط زن است. بنابراین درصورتی‌که زن بدون دلیل از انجام وظایف زناشویی خودداری نماید مستحق دریافت آن نیست. به همین دلیل هنگامی‌که زن بدون مجوز شوهر و یا بدون مجوز قانونی زندگی خانوادگی را ترک می‌کند و جدا از همسر خود زندگی می‌کند مستحق دریافت آن نخواهد بود.
توجه داشته باشید که زن می‌تواند تا زمانی که مهریه‌ی خود را دریافت ننموده است از انجام وظایف زناشویی و تمکین خودداری نماید و این خودداری مانع پرداخت آن نخواهد بود.
همچنین درصورتی‌که زن باردار باشد و از همسر خود طلاق گرفته باشد، پرداخت نفقه‌ی زن تا زمان تولد فرزند بر عهده مرد است.

میزان نفقه چه مقدار است؟

قانون میزانی را برای نفقه مشخص نکرده است، همانطور که اشاره شد ملاک تعیین حقوق زوجه نیازهای زوجه و شان اوست که در شرایط زمانی و مکانی مختلف، میزان آن متغیر خواهد بود. اگر زنی برای مطالبه نفقه به دادگاه مراجعه کند در این موارد محاکم خانواده برای تعیین مقدار حق زن، از کارشناس استفاده می کنند و کارشناس با تماس با زوجین و تحقیق در خصوص شرایط آن ها میزان حقوق زوجه را تعیین می کنند و پس از ابلاغ نظر کارشناس طرفی که اعتراض دارد ظرف مدت ۷ روز نسبت به آن با ذکر دلایل اعتراض می کند و دادگاه برای بررسی مجدد میزان حقوق زوجه، از هیات سه نفر کارشناسان نفقه استفاده می کند. طبق ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی اگر زن بتواند ثابت کند زندگی مشترک او با شوهر ضرر مالی، شرافتی یا بدنی به همراه داشته، دادگاه او را محکوم به تمکین نخواهد کرد که در این صورت تمکین نکردن باعث از بین رفتن حقوق زوجه نمی گردد.

برای مطالبه نفقه باید از کجا شروع کنیم؟

قبل از هر گونه اقدام بهتر است با یکی از مشاوران ما تماس داشته باشید تا حقوق خود و درصد موفقیت در پرونده را بررسی کنیم. نفقه یک وجه حقوقی دارد که می توان با توجه به مقدار نفقه ای که درخواست می شود دادخواست آن را تقدیم شورای حل اختلاف یا دادگاه کرد.نفقه های کمتر از 20 میلیون تومان از طریق شورای حل اختلاف و بالای 20 میلیون تومان از طریق دادگاه خانوادهقابل پیگیری می باشد.

دریافت مشاوره حقوقی در زمینه نفقه تماس با شماره ذیل
تماس با ما 72231-021

مطالبه نفقه اگر توسط وکیل انجام شود چه مزایایی دارد؟

  • کمتر شدن زمان مطالبه
  • عدم نیاز به کضور زوجه در دادگاه ها
  • توقیف اموال شناسایی شده از زوج
  • دریافت حکم جلب در صورت عدم پرداخت آن
  • عدم نیاز به زوجه برای دیافت و اجرای حکم جلب زوج
  • درخواست طلاق بعد از مشخص شدن عدم پرداخت از طرف زوج

نفقه‌ی سایر افراد واجب‌النفقه

مطابق قانون زوج ها موظف به پرداخت نفقه به فرزندان خود نیز هستند و در صورت عدم پرداخت با وجود استطاعت مالی ممکن است به مجازات حبس محکوم گردد. مرد به غیر از پرداخت آن به همسر و فرزندان خود می بایست نفقه پدر و مادر خود را در صورتی که آنها استطاعت مالی نداشته باشند پرداخت نماید. اما نکته ای که در این مورد وجود دارد این است که مرد باید در کسب معاش برای همسر و فرزندانش موفق باشد.

پرداخت نفقه پدر و مادر در اولویت سوم قراردارد، اولویت ها به شرح ذیل می باشد:

  • همسر
  • فرزندان
  • پدر و مادر

در مورد افراد واجب‌النفقه باید گفت که تفاوتی که این دسته از افراد با همسر ( زوجه ) دارد این است که نفقه‌ی فرزند یا پدر و مادر فقط درصورتی بر عهده‌ی مرد است که این افراد ندار بوده و نتوانند به وسیله‌ی اشتغال به شغلی، وسایل معیشت خود را فراهم نمایند.

هزینه های درمان زوجه

هزینه های درمان زوجه که در قانون از موارد نفقه شمرده می شود شامل هزینه های درمان متعارف می باشد و اگر زوجه به بیماری صعب العلاج یا خاصی شده باشد که هزینه های گزافی داشته باشد وجوبی برای پرداخت آن برگردن زوج نیست. در این موارد قاضی رسیدگی  کننده به پرونده با توجه به قانون، شرع و اوضاع مالی و روحی زوجین تصمیم نهایی را اتخاذ خواهد کرد.

مراحل مراجعه به وکیل برای مطالبه نفقه

  • دریافت وقت مشاوره با متخصص امور خانواده.
  • پس از گرفتن وقت حضوری با وکیل باید مدارک خود را تکمیل و با خود همراه داشته باشید.
  • ارائه وکالت به وکیل بابت پیگری تمامی کارهای پرونده
  • حضور وکیل در جلسات دادگاه و در نهایت صدور حکم مبنی بر محکومیت مرد به پرداخت آن.

مدارک لازم برای مطالبه نفقه توسط وکیل

  • اصل سند ازدواج
  • اصل شناسنامه
  • کپی کارت ملی